Prowincja Północno-Zachodnia

Prowincja Północno-Zachodnia Sri Lanki ciągnie się od skraju pasa podmiejskiego Colombo na północ aż po saliny i laguny dystryktu Puttalam. Zajmuje około 7 888 km², dzieli się na dwa dystrykty administracyjne – Kurunegala i Puttalam – i liczy około 2,18 miliona mieszkańców; większość stanowią Syngalezi, a wokół Puttalam żyją liczne społeczności lankijskich Maurów, zaś w nadmorskich wsiach, takich jak Udappuwa i Munneswarama, społeczności tamilskie.

Gospodarka prowincji opiera się na kilku odrębnych źródłach utrzymania: uprawie palm kokosowych i kauczukowców na południu, rybołówstwie i hodowli krewetek na wybrzeżu oraz – dzięki długiej linii brzegowej – na rozwijającej się turystyce plażowej. To jedna z bardziej zróżnicowanych geograficznie prowincji Sri Lanki: od stosunkowo wilgotnego nizinnego lasu na południu po prawdziwie suche zarośla w północnym zapleczu Puttalam.

Jaka jest historia Prowincji Północno-Zachodniej?

Mniej więcej od połowy XII do połowy XIV wieku powtarzające się najazdy z południowych Indii zmuszały królów Sri Lanki do porzucania starożytnych miast hydraulicznych na północy i wycofywania się na południe i zachód. Po drodze każda dynastia budowała nową stolicę na terenie dzisiejszej Prowincji Północno-Zachodniej, pozostawiając po sobie niezwykły łańcuch średniowiecznych cytadel.

• Panduwasnuwara – jedna z najwcześniejszych w tym ciągu, z pozostałościami zespołu pałacowego i fosy.
• Dambadeniya – stolica króla Vijayabahu III i jego następców; po upadku Polonnaruwa przechowywano tu relikwię Zęba.
• Yapahuwa – spektakularna twierdza na granitowej skale, której lwie schody przypominają słynniejsze schody w Sigiriya; w XIII wieku przez krótki czas przechowywano tu relikwię Zęba.
• Kurunegala – ostatnia średniowieczna stolica w tym ciągu, dziś stolica prowincji licząca około 28 000 mieszkańców.

Poza tymi miejscami królewskimi w prowincji znajdują się dziesiątki starożytnych buddyjskich świątyń skalnych, w większości sięgających I wieku p.n.e., z zachowanymi freskami na ścianach i sklepieniach, olbrzymimi posągami Buddy i inskrypcjami na kamieniu, które dokumentują rozwój sztuki lankijskiej na przestrzeni ponad dwóch tysiącleci.

Co można zobaczyć i robić w dystrykcie Kurunegala?

Miasto Kurunegala leży u stóp wielkiego szarego głazu – Ethagala, czyli Słoniowej Skały – który w dużej mierze nadaje mu charakter. Okoliczny dystrykt należy do najbogatszych archeologicznie na Sri Lance: średniowieczne stolice leżą w niewielkiej odległości od siebie i można je objechać w ciągu jednego dnia, wyruszając z miasta.

Świątynie skalne, takie jak Arankele – wczesny klasztor leśny wciąż zamieszkany przez mnichów – i Ridi Viharaya, znana z drzwi z kości słoniowej z okresu holenderskiego i XVIII-wiecznych malowideł, wynagradzają tych, którzy wychodzą poza najsłynniejsze twierdze. W dystrykcie znajdują się też najgęstsze w kraju plantacje palm kokosowych – uprawa kokosów dostarcza tu znaczną część krajowej produkcji i napędza skupisko zakładów przetwórstwa rolnego.

Co warto zobaczyć w dystrykcie Puttalam?

Dystrykt Puttalam zajmuje suchszą, północną część prowincji. Ośrodkami pasa nadmorskiego są miasto Puttalam (około 45 000 mieszkańców) i mniejszy port rybacki Chilaw (około 24 000). Krajobraz kształtują saliny i duże laguny; laguna Puttalam, jedna z największych na Sri Lance, służy zarówno rybołówstwu komercyjnemu, jak i hodowli krewetek.

Dystrykt graniczy z Parkiem Narodowym Wilpattu, największym obszarem ochrony przyrody na Sri Lance i jednym z najlepszych miejsc w kraju do obserwacji lampartów i wargaczy w krajobrazie naturalnych jezior zwanych villu. Do Wilpattu dojeżdża się zwykle przez Nochchiyagama lub drogami na wschód od Puttalam.

W Munneswarama koło Chilaw znajduje się bardzo stary zespół hinduistycznej świątyni (kovil), który przyciąga pielgrzymów z całej wyspy, zwłaszcza podczas dorocznego święta. Iranawila Rajamaha Viharaya w niewielkiej nadmorskiej miejscowości Iranawila to kolejne ważne lokalnie miejsce kultu, warte przystanku na każdej trasie wzdłuż wybrzeża.

Jakie są plaże Prowincji Północno-Zachodniej?

Do prowincji należy długi, w dużej mierze nieprzerwany odcinek wybrzeża Oceanu Indyjskiego, od Waikkal na południu po zatokę Dutch Bay koło Puttalam na północy. Plaże są tu zwykle szerokie, a morze na zachodnim brzegu przez większą część roku stosunkowo spokojne; w wielu miejscach za plażami rozciągają się laguny lub ujścia rzek, dodające malowniczości zwykłemu wypoczynkowi nad morzem.

Kalpitiya wyróżnia się atrakcjami morskimi. W wodach u wybrzeży Kandakuliya i Karaitivu występują formacje koralowe przyciągające miłośników snorkelingu i nurków, a Bar Reef – jedna z największych raf koralowych na Sri Lance – leży niedaleko od brzegu, w zasięgu krótkiego rejsu łodzią. Delfiny długoszczękie gromadzą się w kanałach między wyspami półwyspu Kalpitiya mniej więcej od listopada do kwietnia, dlatego w tym okresie rejsy łodzią są szczególnie warte zachodu.

Kiedy najlepiej odwiedzić Prowincję Północno-Zachodnią?

Prowincja ma klimat tropikalny z wyraźną porą suchą, choć warunki znacznie różnią się między południem a północą. Południowe rejony wokół Kurunegala otrzymują około 2 000 mm opadów rocznie, a północny region Puttalam – jedna z najsuchszych stref Sri Lanki – średnio bliżej 1 100 mm. Średnie temperatury wahają się od około 26°C w styczniu do około 29°C w kwietniu i przez cały rok pozostają wysokie i stosunkowo stabilne.

Okres od listopada do kwietnia sprzyja wypoczynkowi na plażach i wybrzeżu zachodnim, gdy monsun północno-wschodni zapewnia po tej stronie wyspy przeważnie bezchmurne niebo. Śródlądowe stanowiska archeologiczne można wygodnie zwiedzać przez cały rok, choć od maja do września w dystrykcie Kurunegala jest bardziej wilgotno i zdarzają się popołudniowe deszcze.

Jak dostać się z Colombo do Prowincji Północno-Zachodniej?

Kurunegala leży około 95 km na północny wschód od Colombo przy drodze A10 – przy umiarkowanym ruchu przejazd trwa zwykle od 90 minut do dwóch godzin. Miasto leży też na głównej linii kolejowej Colombo–Anuradhapura, z kilkoma odjazdami dziennie. Puttalam leży około 130 km na północ od Colombo przy nadmorskiej drodze A3, prowadzącej przez Negombo i Chilaw; przejazd trwa około dwóch–trzech godzin, zależnie od ruchu. Prywatne transfery to najpraktyczniejszy sposób sprawnego zwiedzania śródlądowych stanowisk archeologicznych, ponieważ połączenia transportu publicznego między dawnymi średniowiecznymi stolicami są ograniczone. Dla gości mieszkających już w Negombo pas wybrzeża na północ do Kalpitiya to łatwe jednodniowe lub kilkudniowe przedłużenie podróży.

Jakie dzikie zwierzęta można zobaczyć w Prowincji Północno-Zachodniej?

Park Narodowy Wilpattu, graniczący z prowincją na jej północno-wschodnim skraju, to flagowe miejsce obserwacji przyrody. Ma jedno z największych zagęszczeń lampartów spośród parków Sri Lanki, a żyją w nim także słonie, wargacze, aksisy i wiele gatunków ptaków wodnych. Charakterystyczne dla parku villu – płytkie, porośnięte trawą niecki jezior – są domem krokodyli i ptaków wodnych w liczbie dorównującej lepiej znanym mokradłom dalej na południu.

Laguna Puttalam i słonawe rozlewiska wokół Kalpitiya przyciągają podczas północnej zimy flamingi i ptaki brodzące, oferując spokojną obserwację ptaków, która dobrze uzupełnia pobyt na plaży. Obserwacja krokodyli jest możliwa na kilku estuariowych ciekach wzdłuż wybrzeża.