Prowincja Sabaragamuwa

Prowincja Sabaragamuwa zajmuje południowo-środkowe wnętrze Sri Lanki i obejmuje dwa dystrykty administracyjne: Ratnapura i Kegalle. Nazwa prowincji pochodzi od starożytnego ludu Sabara, opisywanego w źródłach historycznych jako plemiona myśliwych-zbieraczy, które niegdyś zamieszkiwały te zalesione wzgórza. Dziś Sabaragamuwa słynie na całej wyspie przede wszystkim z trzech rzeczy: kamieni szlachetnych, gęstego lasu deszczowego i szlaków pielgrzymkowych, które od wieków przyciągają wiernych.

Z czego najbardziej słynie Prowincja Sabaragamuwa?

Najtrwalszym powodem sławy prowincji jest przemysł kamieni szlachetnych. Ratnapura – stolica prowincji, której nazwa oznacza dosłownie „miasto klejnotów” – jest centrum lankijskiego handlu szafirami, rubinami i kocim okiem. Wyrobiska kamieni szlachetnych to częsty widok na obrzeżach miasta, a w samym mieście działa wielu handlarzy kamieni i szlifierzy oraz coraz więcej zagranicznych nabywców, przyciąganych światową renomą lankijskiego korundu.

Poza kamieniami szlachetnymi Sabaragamuwa jest ważnym regionem rolniczym. Plantacje kauczukowców pokrywają duże obszary niżej położonych terenów, zwłaszcza w dystrykcie Kegalle. Uzupełnieniem gospodarki rolnej są pola ryżowe, sady mangowe i ogrody papai, choć w ostatnich dekadach wydobycie kamieni odciągnęło część drobnych rolników od uprawy ziemi.

Jakie atrakcje przyrodnicze oferuje Sabaragamuwa?

W prowincji skupia się wyjątkowo wiele chronionych dzikich terenów. Rezerwat Leśny Sinharaja – obiekt światowego dziedzictwa UNESCO – leży na południowej granicy prowincji i jest jednym z najlepiej zachowanych nizinnych tropikalnych lasów deszczowych w Azji. Przyjeżdżają tu ornitolodzy, herpetolodzy i botanicy z całego świata; endemiczne gatunki ptaków można niemal na pewno zobaczyć podczas wędrówek z przewodnikiem w głąb lasu.

Park Narodowy Udawalawe leży na południowym skraju prowincji i jest dzielony z Prowincją Uva. Powszechnie uważa się go za najpewniejsze miejsce na Sri Lance do obserwacji dużych stad dzikich słoni na otwartych łąkach. Ośrodek Przejściowy dla Słoni, położony na skraju parku, rehabilituje osierocone słoniątka przed wypuszczeniem ich na wolność – to ciekawy przystanek dla osób zainteresowanych ochroną przyrody.

Szczyt Adama (Sri Pada), wznoszący się na wysokość około 2 243 metrów, dominuje nad północno-wschodnim horyzontem prowincji. Góra jest święta dla buddystów, hindusów, muzułmanów i chrześcijan – każda z tych tradycji czci zagłębienie w kształcie śladu stopy na szczycie. Sezon pielgrzymkowy trwa mniej więcej od grudnia do maja; wtedy tysiące ludzi wspinają się nocą po oświetlonych schodach, by zobaczyć wschód słońca ze szczytu. Poza tym okresem na górze jest spokojniej, a las wyjątkowo obfituje w ptaki.

Kitulgala nad rzeką Kelani w dystrykcie Kegalle to najbardziej znane miejsce raftingu na Sri Lance. Okoliczny las deszczowy Makandawa poszerza ofertę o obserwację ptaków i trekking po lesie. W tej samej dolinie rzeki David Lean nakręcił w 1957 roku sceny z mostem do filmu Most na rzece Kwai – betonowe filary wciąż widać z brzegu.

Jakie wodospady można zobaczyć w pobliżu Ratnapura?

Przez Sabaragamuwa płyną rzeki zasilane monsunem południowo-zachodnim, a kilka łatwo dostępnych wodospadów wynagradza krótkie zboczenie z głównych dróg.

• Bopath Ella – położony koło Kuruwita wodospad zawdzięcza nazwę kształtowi przypominającemu liść figowca (po syngalesku bo). To jeden z najczęściej odwiedzanych wodospadów w prowincji, łatwo dostępny z Ratnapura.
• Kirindi Ella – wymieniany jako siódmy co do wysokości wodospad Sri Lanki, położony około 4 km od głównej drogi Ratnapura–Pelmadulla.
• Katugas Ella – położony w Mahawalawatta, około 3 km od centrum Ratnapura, popularny w weekendy wśród miejscowych urządzających pikniki.
• Wodospad Rajanawa – leży przy drodze Ratnapura–Kalawana we wsi Marapana; rzadziej odwiedzany i właśnie dlatego tym bardziej wart wizyty.

Większość tych wodospadów wygląda najbardziej imponująco od maja do września, gdy monsun południowo-zachodni przynosi obfite deszcze do strefy wilgotnej. W okresie największych opadów stan dróg może się pogorszyć, dlatego warto skorzystać z prywatnego pojazdu z miejscowym kierowcą.

Jakie są najważniejsze miejsca kultu w Sabaragamuwa?

Ratnapura i okolice skupiają różnorodne miejsca kultu, odzwierciedlające wieloreligijny charakter lankijskiego społeczeństwa. Maha Saman Devale, poświęcona bóstwu opiekuńczemu Szczytu Adama, to najważniejsza historycznie świątynia w dystrykcie, która przyciąga tłumy podczas dorocznej procesji Esala perahera. Delgamu Viharaya i Pothgul Viharaya to starsze buddyjskie świątynie jaskiniowe, które warto odwiedzić ze względu na historyczne malowidła ścienne i rzeźby wykute w skale. W mieście znajdują się także świątynia Śiwy, meczet Jumma oraz kościoły anglikańskie i rzymskokatolickie z okresu kolonialnego.

Jak dostać się z Colombo do Prowincji Sabaragamuwa?

Ratnapura, stolica prowincji, leży około 100 km na południowy wschód od Colombo przy drodze A4. Przy normalnym ruchu przejazd trwa około dwóch–dwóch i pół godziny, choć trasa przez Avissawella w godzinach szczytu potrafi się znacznie wydłużyć. Alternatywna trasa drogą A8 łączy Ratnapura z Panadura na zachodnim wybrzeżu – przydatna przy przyjeździe z lotniska w Katunayake lub z pasa południowego wybrzeża.

Kegalle, siedziba drugiego dystryktu, leży bliżej Colombo – około 75 km przy drodze A1 Colombo–Kandy – i często odwiedza się je w ramach półdniowej wycieczki lub po drodze do Kandy. Kitulgala leży na południowy wschód od Kegalle, przy drodze A7 Avissawella–Hatton.

Do Ratnapura nie prowadzi bezpośrednio żadna autostrada. Autobusy publiczne kursują regularnie z dworca Bastian Mawatha w Colombo, ale aby elastycznie odwiedzić wiele miejsc, praktyczniejszy jest prywatny transfer zorganizowany przez DMC.

Kiedy najlepiej odwiedzić Prowincję Sabaragamuwa?

Sabaragamuwa leży w samym sercu strefy wilgotnej Sri Lanki i otrzymuje opady z monsunu południowo-zachodniego, aktywnego zwykle od maja do września. Prowincję można odwiedzać przez cały rok, ale najsuchsze i najprzyjemniejsze są na ogół miesiące od grudnia do kwietnia. W tym okresie trwa sezon pielgrzymek na Szczyt Adama, drogi do wodospadów i rezerwatów leśnych są pewniejsze, a rafting w Kitulgala odbywa się przez większą część roku.

Z drugiej strony las deszczowy Sinharaja jest najbardziej aktywny biologicznie w miesiącach wilgotniejszych. Zapaleni przyrodnicy wybierają czasem okres od czerwca do sierpnia właśnie dlatego, że roślinność jest wtedy gęstsza, a aktywność płazów osiąga szczyt. W przypadku wizyty na targu kamieni szlachetnych w Ratnapura pora roku nie ma znaczenia – handel trwa przez cały rok.

Co warto wiedzieć o targu kamieni szlachetnych w Ratnapura?

Sri Lanka wydobywa kamienie szlachetne i półszlachetne od ponad dwóch tysiącleci, a Ratnapura pozostaje głównym ośrodkiem handlu. Najbardziej pożądanym towarem eksportowym są szafiry niebieskie, ale w aluwialnych żwirach wokół miasta występują także rubiny, kocie oko, aleksandryt, spinel i różne granaty. Wyrobiska to płytkie, zalane wodą wykopy, z których wydobywa się i przesiewa żwir – to pracochłonny i bardzo charakterystyczny proces.

W warsztatach w mieście można obejrzeć szlifowanie i polerowanie kamieni, a Krajowy Urząd ds. Kamieni Szlachetnych i Biżuterii prowadzi muzeum przybliżające historię tej branży. Ważne jest, by kupować u renomowanych, licencjonowanych handlarzy; zakup bez niezależnego certyfikatu wiąże się z oczywistym ryzykiem.

Jaka herbata pochodzi z Sabaragamuwa?

Choć Sabaragamuwa jest mniej znana niż wysokogórskie regiony Uva czy Nuwara Eliya, prowincja produkuje charakterystyczną nizinną herbatę cejlońską uprawianą na wysokościach poniżej 600 metrów. Herbaty z Sabaragamuwa są zwykle pełne i łagodne, o złocistym naparze i stosunkowo niskiej cierpkości – idealne dla osób, które wolą łagodniejszy smak. Dostępnych jest kilka herbat z jednego regionu, które pozwalają bezpośrednio poznać smak tutejszego terroir.