වව්නියාව දිස්ත්‍රික්කය

වවුනියාව දිස්ත්රික්කය ශ්රී ලංකාවේ දිස්ත්රික්ක 25 න් එකක් වන අතර එය රටේ දෙවන මට්ටමේ පරිපාලන අංශය වේ. මෙම දිස්ත්රික්කය පරිපාලනය කරනු ලබන්නේ ශ්රී ලංකා මධ්යම රජය විසින් පත් කරන ලද දිස්ත්රික් ලේකම්වරයෙකුගේ (පෙර රජයේ නියෝජිතයෙකු ලෙස හැඳින්වූ) ප්රධානත්වයෙන් යුත් දිස්ත්රික් ලේකම් කාර්යාලයක් මගිනි. දිස්ත්රික්කයේ අගනුවර වවුනියාව නගරයයි.

ක්රි.පූ. 5 වන සියවසේ සිට ක්රි.ව. 13 වන සියවස දක්වා වර්තමාන වවුනියාව දිස්ත්රික්කය රජරටෙහි කොටසක් විය. ඉන්පසු වවුනියාව දිස්ත්රික්කය පූර්ව යටත් විජිත යාපනය රාජධානියට කප්පම් ගෙවූ වන්නියර් ප්ධානීන් විසින් පාලනය කරන ලදී. ඉන්පසු දිස්ත්රික්කය පෘතුගීසි, ලන්දේසි සහ බ්රිතාන්ය පාලනය යටතට පත් විය. 1815 දී බ්රිතාන්යයන් මුළු ලංකා දිවයිනේම පාලනය ලබා ගත්හ. ඔවුන් දිවයින ජනවාර්ගික පාදක පරිපාලන ව්යුහ තුනකට බෙදා ඇත: පහතරට සිංහල, උඩරට සිංහල සහ දෙමළ. එවකට වන්නි දිස්ත්රික්කය ලෙස හැඳින්වූ දිස්ත්රික්කය දෙමළ පරිපාලනයේ කොටසක් විය. 1833 දී, කෝල්බෲක්-කැමරන් කොමිසමේ නිර්දේශයන්ට අනුකූලව, ජනවාර්ගික පදනම් වූ පරිපාලන ව්යුහයන් භූගෝලීය පළාත් පහකට බෙදා තනි පරිපාලනයක් බවට ඒකාබද්ධ කරන ලදී. වන්නි දිස්ත්රික්කය, යාපනය දිස්ත්රික්කය සහ මන්නාරම දිස්ත්රික්කය සමඟ එක්ව නව උතුරු පළාත පිහිටුවන ලදී.

වන්නි දිස්ත්රික්කය පසුව මුලතිව් දිස්ත්රික්කය ලෙසත් පසුව වව්නියා දිස්ත්රික්කය ලෙසත් නම් කරන ලදී. ලංකාව නිදහස ලබන විට, වව්නියාව උතුරු පළාතේ පිහිටි දිස්ත්රික්ක තුනෙන් එකකි. 1978 සැප්තැම්බර් මාසයේදී මුලතිව් දිස්ත්රික්කය වව්නියා දිස්ත්රික්කයේ උතුරු කොටසින් වෙන් කරන ලදී.

සිවිල් යුද්ධය අතරතුර වව්නියා දිස්ත්රික්කයේ කොටස් වසර ගණනාවක් කැරලිකාර දෙමළ ඊලාම් විමුක්ති කොටින්ගේ පාලනය යටතේ පැවතුනි. 2008 දී ශ්රී ලංකා හමුදාව විසින් මුළු දිස්ත්රික්කයම නැවත අත්පත් කර ගන්නා ලදී.