Świątynia jaskiniowa Dambulla

Świątynia Skalna w Dambulli, zwana Jumbukola Vihara (Świątynia Jaskini w Dambulli) w Mahavamsa, głównej kronice Pali Sri Lanki, znajduje się około czterdziestu siedmiu mil na północny zachód od Kandy, ostatniej stolicy królów syngaleskich, na głównej drodze do Anuradhapury.

Najkrótsza droga z Kolombo do Dambulli przebiega przez Kurunegalę, jedną z głównych stolic średniowiecznych królów syngaleskich. Inna równie słynna świątynia skalna, Aluvihara, gdzie według tradycji, teksty buddyjskie zostały po raz pierwszy zapisane około pierwszego wieku p.n.e., znajduje się około dwudziestu sześciu mil na południe wzdłuż drogi Kandy-Dambulla. Słynna twierdza Sigiriya, z pięknymi freskami, wznosi się jak gigantyczny cylinder około dwunastu mil na północny wschód od Dambulli. Dambulla jest wyjątkowa. Jej świątynie skalne są największe na wyspie i jedne z najstarszych, w najlepszym stanie zachowania i porządku. Dambulu-gala (skała Dambulli), gdzie znajdują się te świątynie, jest prawie odizolowana i ogromna. Jej wysokość nad równiną wynosi około sześciuset stóp. Bardzo niewielka część jej powierzchni pokryta jest drzewami, a jej powierzchnia jest generalnie naga i czarna.

Historia

Jaskinie w Dambulli, podobnie jak jaskinie w Mihintale, były zamieszkiwane przez buddyjskich eremitów już w bardzo wczesnych czasach. Starodawność tego miejsca została potwierdzona przez obecność przedchrześcijańskich inskrypcji w znakach Brahmi, tuż poniżej okapu centralnej jaskini. Jedna z tych inskrypcji mówi: "Damarakita teraha lene agata anagata catu disa sagas dine. Gamani abaya rajiyahi karite" (Jaskinia starszego Damarakity, przekazana wspólnocie czterech kierunków, teraźniejszemu lub przyszłemu. W czasie panowania Gamani Adhayi.) Kształt liter we wszystkich krótkich inskrypcjach w formie Brahmi w Dambulli jest wyraźnie z pierwszego wieku p.n.e. W tym czasie istniał tylko jeden król znany jako Abhaya, również znany jako Vattagamani Abhaya (89-77 p.n.e.). To nie pozostawia wątpliwości, że król Abhaya, o którym mowa w inskrypcji, to Vattagamani Abhaya. Dambulla stała się popularnym miejscem do zamieszkania dla buddyjskich mnichów przynajmniej od czasów panowania tego króla. Vattagamani Abhaya jest jednym z nielicznych królów starożytnej Sri Lanki, których imię i sława nie zależą od zapisanych dokumentów. Jest mu przypisywane przez lud wspomnienie o wielu jaskiniach z okapami, które były mieszkaniami dla buddyjskich mnichów w dawnych czasach. Jak widzieliśmy, niektóre z tych jaskini w Dambulli niosą inskrypcje z królewskim imieniem przypisanym do niego.

Zgodnie z tradycją, Vattagamani Abhaya, który uciekł ze swojego królestwa Anuradhapury, gdy zostało ono zaatakowane przez południowych Indusów, był wspierany przez mnichów mieszkających w jaskiniach, takich jak Dambulla. Mahavamsa zapisuje, że buddyjskie pisma zostały po raz pierwszy zapisane przez buddyjskich mnichów w Aluvihara podczas panowania tego króla. Dostarcza to solidnych dowodów na to, że takie wielkie jaskinie jak Dambulla i Aluvihara w centralnej części wyspy były zamieszkiwane przez buddyjskich mnichów w tym wczesnym okresie i były również wspierane przez królów Anuradhapury.

Tradycja głosi również, że pięć siedzących posągów Buddy, w tym główny w jaskini nr 4 świątyni Dambulla, zostało wyrzeźbionych z naturalnej skały podczas panowania Vattagamani Abhayi. Uważa się również, że niektóre z tych posągów w jaskini nr 4 zostały wykonane podczas jego panowania.