Thala guli (තල ගුලි), ook thala bola genoemd, zijn kleine Sri Lankaanse zoetigheden van geroosterde sesamzaadjes, gestampt met jaggery, geroosterde kokos en een snufje zout tot de olie uit de zaadjes alles bij elkaar houdt. Thala is Singalees voor sesam en guli betekent balletjes, al wordt het mengsel even vaak tot korte rolletjes gevormd. In het Tamilsprekende noorden en oosten heet dezelfde zoetigheid ellu urundai, sesamballetjes. Elk stuk wordt traditioneel in een gedraaid stukje wit papier met gefranjerde uiteinden gewikkeld, zodat je ze op een winkeltoonbank meteen herkent.
Thala guli worden na de maaltijd of als tussendoortje gegeten, vaak bij een kopje Ceylon-thee. Anders dan gefrituurde feestlekkernijen als kokis en kavum hebben ze geen olie nodig en hoeft er niets gekookt te worden behalve het roosteren van de sesam en de kokos, dus ze zijn thuis snel gemaakt.
Zo maak je thala guli
- Voor ongeveer 20 stuks
- Voorbereiding: 25 minuten
- Bereiding: 10 minuten
- Moeilijkheid: makkelijk
Ingrediënten
- 200 g witte sesamzaadjes
- 50 g gedroogde geraspte kokos, of 75 g vers geraspte kokos
- 150 g kithul-jaggery of palmjaggery, fijn geraspt
- Een snufje zout
- 1 tot 2 tl kithulstroop of kokosolie, alleen als dat nodig is om te binden
Bereidingswijze
- Rooster de sesam. Rooster de sesamzaadjes zonder vet in een zware pan op middellaag vuur, onder voortdurend roeren, 4 tot 5 minuten tot ze beginnen te knappen en lichtgoud kleuren. Schud ze meteen op een bord zodat ze niet donkerder worden.
- Rooster de kokos. Rooster in dezelfde pan de kokos op middellaag vuur 3 tot 4 minuten al roerend, tot hij droog en lichtgoud is. Verse kokos heeft een paar minuten langer nodig.
- Stamp de sesam. Stamp de sesam nog warm met het zout in porties in een vijzel tot hij gekneusd is en er olieachtig uitziet. Een kruidenmolen werkt ook; pulseer in korte stoten, zodat het grof blijft en geen pasta wordt.
- Voeg de jaggery toe. Voeg de geraspte jaggery toe en blijf stampen of pulseren tot alles gelijkmatig gemengd is en het mengsel begint te klonteren.
- Voeg de kokos toe. Werk de geroosterde kokos erdoor. Knijp een beetje van het mengsel in je hand: het moet bij elkaar blijven. Brokkelt het, voeg dan druppel voor druppel de stroop of kokosolie toe.
- Vorm. Druk het mengsel, zolang het nog warm is, telkens met ongeveer een volle theelepel stevig tussen je handpalmen tot balletjes of tot korte rolletjes van ongeveer 4 cm lang.
- Verpak. Snijd wit vetvrij papier of waspapier in rechthoeken van ongeveer 10 bij 8 cm, knip franjes in beide korte kanten, rol elk stuk in een rechthoek en draai de uiteinden dicht.
Waarom de sesam roosteren en stampen?
Roosteren brengt de nootachtige smaak naar boven en droogt de zaadjes. Door ze warm te stampen worden ze zo gekneusd dat ze hun olie loslaten, en juist die olie houdt samen met de kleverige jaggery de balletjes bij elkaar zonder toegevoegd vet. Een vijzel geeft de traditionele grove, licht knapperige textuur. Een blender is sneller, maar laat je hem te lang draaien, dan wordt de sesam een gladde pasta die moeilijk te vormen is.
Welke jaggery gebruik je?
Kithul-jaggery, gemaakt van het sap van de kithulpalm, is de traditionele keuze en geeft de diepste smaak; de pagina over het tappen van kithul legt uit hoe het sap wordt verzameld. Kokos- of palmyra-jaggery werkt ook goed. Rasp de jaggery fijn zodat hij gelijkmatig mengt. Witte suiker bindt het mengsel niet op dezelfde manier en kun je beter vermijden.
Welke varianten zijn er?
- Zwarte sesam: vervang de helft van de witte sesam door zwarte voor een donkerdere, iets bitterdere zoetigheid.
- Kardemom: een snufje gemalen kardemom met de jaggery is een gangbare toevoeging.
- Zonder kokos: sommige koks gebruiken alleen sesam, jaggery en zout, wat een compactere zoetigheid geeft.
- Pinda's of dadels: beide kunnen met de sesam worden meegestampt.
Hoe lang blijven thala guli goed?
Afzonderlijk verpakt en in een luchtdicht blik op een koele, droge plek blijven thala guli ongeveer een week goed. Met verse kokos gemaakt eet je ze het best binnen 2 tot 3 dagen. Worden de balletjes zacht bij vochtig weer, zet ze dan even in de koelkast voordat je ze eet.
Welke andere traditionele zoetigheden lijken erop?
Thala guli horen bij een familie van eenvoudige Sri Lankaanse zoetigheden die een noot of zaad combineren met palmsuiker. Pani kadju bijvoorbeeld zijn geroosterde cashewnoten met een laagje stroop. Het bredere aanbod aan zoetigheden van het eiland staat bij elkaar op de pagina over Sri Lankaanse zoetigheden.
Verder lezen
3 pagina's over nauw verwante onderwerpen.
