Hamiltonkanaal

Hamiltonkanaal in Sri Lanka: Een gedenkwaardige waterweg

De Britse agent voor inkomsten en handel, Garvin Hamilton, begon in 1802 met de aanleg van een nieuw kanaal ten oosten van het oudere kanaal dat door een Singalese koning en de Nederlanders was aangelegd. Dit kanaal was bedoeld om het Nederlandse kanaal te verbinden met een reeks parallelle kanalen die ontworpen waren om Muturajawela te ontwateren. Het tegenovergestelde gebeurde echter, aangezien het getij niet alleen zout water vanuit de Negombo-lagune, maar ook vanuit de Kelani-rivier bracht. Zo ontstond het Hamiltonkanaal, genoemd naar Garvin Hamilton, dat zich over 14,5 km uitstrekt van Colombo tot Negombo.

Hamiltonkanaal in Sri Lanka: Geschiedenis

In de 15e eeuw, onder het bewind van koning Vira Parakramabahu VIII, diende de Negombo-lagune als de belangrijkste zeehaven voor de handel in kaneel en andere goederen. Deze koning begon, met economische overwegingen en om toegang en transport te vergemakkelijken, met de aanleg van het kanaal.

Nadat de Nederlanders Colombo tot hun hoofdstad hadden gemaakt, probeerden zij rijst te verbouwen in de moerassen van Muturajawela, maar ontdekten, net als de koningen vóór hen, dat de getijden de velden met zeewater overspoelden. Daarom bouwden de Nederlanders rond de 18e eeuw structuren, dammen en waterwegen die het oude kanaalsysteem ontwikkelden om zout water uit de velden af te voeren en kaneel per boot naar de dichtstbijzijnde haven te transporteren. Zo vormden de kanalen “een aaneengesloten netwerk van waterwegen tussen havens en afgelegen gebieden onder Nederlandse controle” (Brohier).

De kanalen die door de stad Colombo en haar voorsteden slingeren, verbinden de Kelani-rivier met Puttalam in het noorden via de lagunes van Negombo en Chilaw, met een doorgang naar Kalpitiya. De verbinding met Kalutara en Beruwela in het zuiden verloopt via het Kotte-meer, de kanalen van Kirillapone, Dehiwela en Nedimale naar het Bolgoda-meer en vervolgens naar de Kalu Ganga. Ook in Galle en Matara werden kanalen aangelegd voor het transport van goederen, het vervoeren van hout uit bossen en als maatregel tegen overstromingen, terwijl de kust ten noorden en zuiden van Batticaloa een van de oudste ontwikkelde routes was.

Het onderling verbonden Colombo–Negombo-kanaal was van groot belang. Hoewel het meestal het “Nederlandse kanaal” wordt genoemd, hebben de Nederlanders het waarschijnlijk alleen gerepareerd of verdiept. De Portugese priester Manoel Barradas beschreef hoe “nabij Colombo de vaders aan boord gingen van een kanaal waardoor zij de Kelani-rivier binnengingen en vervolgens via een ander smal en schaduwrijk kanaal verder reisden”, en zo Negombo bereikten.

Tussen 1802 en 1804, toen het eiland onder Britse controle stond, werd een nieuw Colombo–Negombo-kanaal aangelegd, ontworpen door Garvin Hamilton. Het Hamiltonkanaal liep ten westen van het oude Nederlandse kanaal, dicht bij de zee, van de monding van de Kelani Ganga bij Hekitta tot de zuidelijke rand van de Negombo-lagune bij Pamunugama, over een afstand van 14,5 km.

Hamiltonkanaal in Sri Lanka: Renovatieproject en moderne normen

Het renovatieproject van het Hamiltonkanaal in Sri Lanka omvatte niet alleen het traject van de Kelani Ganga tot de Negombo-lagune, maar ook het negen kilometer lange stuk van de stad Negombo tot de Maha Oya, dat de eerste fase vormde. Dit ambitieuze project, geleid door minister Basil Rajapaksa onder het programma voor toeristische hulpbronnenontwikkeling van het Ministerie van Economische Ontwikkeling, wordt uitgevoerd door de Sri Lanka Land Reclamation and Development Corporation.

De rehabilitatie van het kanaal wordt uitgevoerd in delen van 2,5 km. Het grootste deel, dat door stedelijke en voorstedelijke gebieden loopt, is inmiddels voltooid. De resultaten zijn duidelijk zichtbaar, vooral met een hangbrug voor voetgangers met een opvallend torenachtig kasteelontwerp, gelegen op korte afstand van de ingang van het kanaal. ’s Nachts weerspiegelen de gekleurde lichtlinten op de brug prachtig in het stille water en verlichten ze de activiteit van dit levendige gebied.

Brede trottoirs, beter beschreven als wandelpaden, zijn aangelegd met grote, volwassen bomen en nieuw geplante jonge bomen om in de toekomst schaduw te bieden. Ze zijn ontworpen met verschillende materialen, kleuren en indelingen om variatie te creëren in de omgeving van het kanaal. Daarnaast zijn decoraties toegevoegd die zeilschepen en zeedieren uitbeelden. Een gedeelte steekt zelfs boven het kanaal uit met glazen bestrating waardoor het water eronder zichtbaar is.

Een passende voorziening is een nieuwe vismarkt aan de rand van het kanaal, waar inktvis, garnalen en diverse vissen gegarandeerd vers zijn. Deze aspecten moeten te voet worden ervaren, maar er moet ook aandacht worden besteed aan het water van het kanaal, dat door de invloed van de getijden elke twaalf uur heen en weer stroomt.