டோவா ராஜா மகா விகாரை
டோவா ராஜ மகா விஹாரய ( டோவா கேப் கோவில் என்றும் அழைக்கப்படுகிறது ) பண்டாரவேலா நகரத்திலிருந்து சில கிலோமீட்டர் தூரத்தில், பண்டாரவேலா – பதுல்லா சாலையில் அமைந்துள்ளது. இந்தக் கோவில் கிமு 1ஆம் நூற்றாண்டில் வலகம்பா மன்னனால் கட்டப்பட்டதாக நம்பப்படுகிறது. இந்திய ஆக்கிரமிப்புக்குப் பிறகு உவா மாகாணத்தில் தஞ்சம் அடைந்தபோது மன்னர் கட்டிய பல கோவில்களில் இதுவும் ஒன்றாகும்.
இந்தக் கோவில் 38 அடி உயரம் கொண்ட, கிரானைட் கல்லில் செதுக்கப்பட்ட மிகப்பெரிய புத்தர் சிலைக்காக பிரபலமானது. ஆனால் இந்தக் கோவில் காலத்தால் மறக்கப்பட்ட சில இரகசியங்களையும் தன்னுள் கொண்டுள்ளது.
முழுமையற்ற புத்தர் உருவம் ஒரு கிரானைட் கல்லில் செதுக்கப்பட்டு முக்கிய சாலையிலிருந்து நன்கு மறைக்கப்பட்டுள்ளது. இந்தச் சிலைக்கு அதிக கவனம் வழங்கப்படவில்லை, அது மெதுவாக சேதமடைந்து வருவது போல தெரிகிறது. கல்லின் மேல் பகுதியில் ஒரு சிறிய ஸ்தூபி உள்ளது. இந்த ஸ்தூபி சாலையின் அதே உயரத்தில் அமைந்துள்ளது, பயணிகளுக்கு கோவில் இருப்பதற்கான ஒரே அறிகுறியாகும்.
சிலை அறையின் பின்புறத்தில் ஒரு குகைக்குள் சிறிய ஸ்தூபி உள்ளது. அதன் பின்னால் குகையின் உள்ளே ராவண குகாவா (Ravana Guhawa) எனப்படும் சுரங்கப்பாதை உள்ளது, இது மண் கொண்டு செய்யப்பட்ட நாகராஜா உருவத்தால் காக்கப்படுகிறது. இந்த 11 கி.மீ நீளமான சுரங்கம் எல்லாவில் உள்ள ராவண மகா விஹாரயையும் போகோடா ராஜ மகா விஹாரயையும் இணைக்கிறது என்று கூறப்படுகிறது. ஆனால் பொக்கிஷ வேட்டையாளர்களின் சேதப்படுத்தலால் இந்த சுரங்க நுழைவாயில் கோவிலால் சிமெண்ட் கொண்டு மூடப்பட்டுள்ளது. மன்னர் இந்த சுரங்கங்களை பயன்படுத்தி ஒரு இரவில் இந்த பகுதியிலிருந்து மறைந்துவிட்டார் என்று கூறப்படுகிறது, இதனால் புத்தர் சிலையின் பணிகள் திடீரென நிறுத்தப்பட்டன.
குகைக்குள் கட்டப்பட்டுள்ள சிலை அறை வண்ணமயமான சுவர் ஓவியங்களும் புத்தர் சிலைகளும் நிரம்பியுள்ளது மற்றும் மூன்று அறைகள் கொண்டது. முக்கிய நுழைவாயிலின் இருபுறமும் இரண்டு காவலர்கள் உள்ளனர், ஒருவரின் வாயில் யானைவும் மற்றொருவரின் வாயில் காளையும் (?) உள்ளது. அவர்கள் வாட்டுகா மற்றும் குபேரா எனப்படும் ராட்சச இன தலைவர்கள் என கூறப்படுகிறது, அவர்கள் சன்னதி நுழைவாயிலை காக்கின்றனர். சிலை அறையின் கதவு வடிவம் உறுதியான கல்லால் செய்யப்பட்டு 1880 ஆம் ஆண்டு கட்டப்பட்டது என்று கல்வெட்டு உள்ளது. வெளிப்புற அறை கண்டியன் கால சுவர் ஓவியங்களால் நிரம்பியுள்ளது. இரண்டாம் அறையின் நுழைவாயில் அழகான மகர தோரணத்தால் அலங்கரிக்கப்பட்டுள்ளது. இந்த அறையில் புத்தர் சிலைகளின் வரிசையுடன் ஓவியங்களும் உள்ளன. கல் மாளிகை பல வடிவ அலங்காரங்களால் அலங்கரிக்கப்பட்டுள்ளது. இந்த அலங்காரங்களுக்குள் “எத் – கோன் சடானா” (யானை மற்றும் காளை சண்டை) எனப்படும் அரிய ஓவியம் மறைந்துள்ளது.
மூன்றாம் அறையின் நுழைவாயில் ஒரு எளிய மர கதவாகும், அதன் உள்ளே குகையின் வடிவத்தைப் பின்பற்றி இரண்டு படுத்த புத்தர் சிலைகள் உள்ளன.
போதி மரம் சிலை அறையை விட உயரமான இடத்தில் அமைந்துள்ளது. இந்த மேடையில் ஒரு கல்லைச் சுற்றி ஒரு சிறிய குளம் உள்ளது. இந்தக் கல் இயற்கையான நீரூற்றாக இருந்து அதன் மேற்பகுதியில் உள்ள சிறிய துளைகளின் வழியாக தொடர்ந்து நீர் வெளியேறுகிறது.
