මෙම පර්යේෂණ ග්‍රන්ථයේ සම්පූර්ණ නම Sinhala Consciousness in the Kandyan Period වන අතර, එහි කතුවරයා වන්නේ ඉතිහාසඥ හා මානව විද්‍යාඥ මයිකල් රොබට්ස් (Michael Roberts) ය. එය කොළඹදී Vijitha Yapa Publications විසින් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද අතර, ක්‍රිස්ටෆර් බේලි (Christopher Bayly) විසින් රචිත පෙරවදනක් එයට ඇතුළත් වේ.
මෙම පොතට දීර්ඝ උපත් ඉතිහාසයක් ඇත. එය පෙරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයේදී රොබට්ස් ඉගැන්වූ "Nationalism and its Problems" නම් පාඨමාලාවෙන් වර්ධනය වූ අතර, බ්‍රිතාන්‍ය පාලනයට පෙර සියවස් කිහිපය තුළ සිංහල හා දෙමළ සාමූහික අනන්‍යතාවල වැදගත්කම අවතක්සේරු කළ විද්වත් කටයුතු සමූහයකට ප්‍රතිචාරයක් ලෙස එය ලියන ලදී. රොබට්ස් ඊට ප්‍රතිවිරුද්ධ ස්ථාවරයක් ගනියි. ඔහුගේ තර්කය වන්නේ, රාජධානියට හා එහි රාජසභාවට පමණක් සීමා වූ කැන්ඩියන් (Kandyan) හැඟීමක් පමණක් නොව, සිංහල හැඟීමක් බ්‍රිතාන්‍යයන් පැමිණීමට පෙර කාලපරිච්ඡේදයේදීම සොයාගත හැකි බවත්, ඊට ප්‍රමාණවත් සාක්ෂි ඇතැයි පුළුල් ලෙස කියවීමට සූදානම් වන්නෙකුට සොයාගත හැකි බවත්ය.
සාක්ෂි පරාසය එසේ පුළුල් කිරීම මෙම ග්‍රන්ථය වෙනස් කරන ප්‍රධාන අංගයකි. ලිඛිත ලේඛන අතරට, රොබට්ස් වාචික වාර්තා, දෘශ්‍ය හා සංකේතාත්මක ද්‍රව්‍ය, නාට්‍යමය සම්ප්‍රදායන් සහ කැන්ඩියන් යුගයේ රචිත යුධ කාව්‍ය ද උපයෝගී කරගනියි. පරිච්ඡේදයන් විවිධ කාල හා ස්ථාන තුළ දක්නට ලැබෙන සිංහල අනන්‍යතාව, රොබට්ස් "සිංහලේ" (Sinhale) යන නමින් හඳුන්වන කැන්ඩියන් රාජධානියේ දේශපාලන දෘෂ්ටිවාදය, සහ බ්‍රිතාන්‍යයන් කෙරෙහි සිංහල ආකල්ප යන කරුණු ගවේෂණය කරයි.
මෙය සාමාන්‍ය ඉතිහාස ග්‍රන්ථයකට වඩා විද්වත් ග්‍රන්ථයක් වන අතර, එසේම එය පිළිගැනුණි. Sunday Times පුවත්පතේ මෙය විචාරයට ලක් කරමින්, මහාචාර්ය බර්ට්‍රම් බාස්ටියම්පිල්ලෙයි (Bertram Bastiampillai) මෙම කෘතිය අපහසු එකක් ලෙස විස්තර කළ අතර, රොබට්ස් තම මූලාශ්‍රවල සමහර තැන්වලදී අධික ලෙස විස්තාරණය කර ඇති බව තීන්දු කළේය. මෙය කියවීමට එළඹෙන පාඨකයන්, අඛණ්ඩ තර්කනයක්, වෙනත් ඉතිහාසඥයන් සමඟ සමීප සම්බන්ධතාවක්, සහ සාම්ප්‍රදායික නොවන ද්‍රව්‍ය සාක්ෂි ලෙස භාවිතයට ගැනීමට කතුවරයාගේ කැමැත්ත අපේක්ෂා කළ යුතුය.
මෙහි පාඨක පිරිස විශේෂිතය: ශ්‍රී ලාංකීය ඉතිහාසය, මානව විද්‍යාව සහ ජාතිකත්ව අධ්‍යයනය පිළිබඳ සිසුන් හා පර්යේෂකයන්, මෙන්ම කැන්ඩියන් රාජධානිය සහ දිවයිනේ වාර්ගික හා ආගමික අනන්‍යතාවේ දීර්ඝ ඉතිහාසය පිළිබඳ දැනටමත් උනන්දුවක් ඇති සාමාන්‍ය පාඨකයෝ ය. සිංහල හා දෙමළ අනන්‍යතා වර්තමාන ස්වරූප ගත්තේ කවදාද යන විවාදයන් අනුගමනය කරන ඕනෑම අයෙකුට, පැහැදිලි ස්ථාවරයකින් ප්‍රකාශිත හා දීර්ඝව ආරක්ෂා කරගත් මෙම තර්කයට සෘජු දායකත්වයක් ලෙස මෙය හමුවනු ඇත.
අපගේ පොත් එකතුව තවදුරටත් බලන්න.
